English 
ខ្មែរ 
ទស្សនៈផ្សេងគ្នាលើអនាគតនៃរាជធានីភ្នំពេញនៅឯសន្និបាតសកលអតីតនិស្សិត GAC
សេចក្តីប្រកាសថ្មីនៃប្លង់មេរបស់រាជធានីភ្នំពេញបានផ្តល់នូវវេទិកាសម្រាប់ការពិភាក្សាសង្កត់ធ្ងន់អំពីកិច្ចការអភិវឌ្ឍនាពេលអនាគតនៃមូលធនក្នុងចំណោមឧស្សាហកម្មក្នុងប្រទេសនៅឯសន្និបាតសកលអតីតនិស្សិតប្រចាំឆ្នាំលើកទី 2 (GAC) ដែលបានរៀបចំឡើងដោយ IDP Education នៅខែមករា។
កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៥ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានអនុម័តប្លង់មេសម្រាប់រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីធានានិរន្តរភាពនៃការអភិវឌ្ឍនាពេលអនាគតនៅក្នុងទំហំផ្ទៃដី៣៧៥គីឡូម៉ែតក្រឡា រហូតដល់ ឆ្នាំ ២០៣៥។ ប្លង់នេះត្រូវប្រកាសដោយសាលារាជធានីភ្នំពេញ ដោយបានពង្រីកវិសាលភាពនៃប្លង់មេមុន ដែលគ្រោងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍត្រឹមឆ្នាំ ២០២០ និងដោយមានរួមបញ្ចូលជាមួយនឹងប្លង់ដឹកជញ្ជូនមេនៃរាជធានីភ្នំពេញផងដែរ។
ថ្លែងនៅឯកិច្ចពិភាក្សា GAC ២០១៦ នៅឯសណ្ឋាគារ InterContinental ស្តីពីនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់៖ រាជធានីភ្នំពេញ ឆ្នាំ២០២០ លោកបណ្ឌិត សុខ ស៊ីផាន់ណា ទីប្រឹក្សារាជរដ្ឋាភិបាលផ្នែកច្បាប់សំណង់ និងជាដៃគូគ្រប់គ្រងនៅ SokSiphana&associates បានឱ្យដឹងថា លោកជឿជាក់ថាការមានច្បាប់សាងសង់ និងជួយធានាថា អាគារត្រូវបានសាងសង់ឡើងប្រកបដោយគុណភាព និងស្តង់ដា ហើយដែលនេះគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍរយៈពេលវែងរបស់ទីក្រុងនេះ។
លោកបានលើកឡើងបន្តថា យើងត្រូវតែមានច្បាប់សាងសង់មួយដែលល្អ ដើម្បីធានាបាននូវឧស្សាហកម្មសំណង់មួយដែលល្អ ដែលនឹងផ្តល់ផលល្អសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍផងដែរ ព្រោះថាអគារដែលមានគុណភាពអាចទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគល្អៗបាន ហើយឯកឧត្តមក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរពីភាពចាំបាច់ក្នុងការកំណត់វិធានគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនដែលធ្វើអាជីវកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងការងារសាងសង់ មិនមែនគ្រប់គ្រងតែលើអ្នកវិជ្ជាជីវៈដូចជា ស្ថាបត្យករ វិស្វករ និងអ្នករចនាប៉ុណ្ណោះទេ ដើម្បីបញ្ចៀសការខូចខាតណាមួយពីការអភិវឌ្ឍទៅលើភាគីណាមួយ។
ការពិភាក្សានេះបានទាក់ទាញអ្នកចូលរួមជាង ២០០នាក់ ដែលជាចំនួនមួយច្រើនក្នុងចំណោមកិច្ចពិភាក្សាទាំង១២ ដែលរៀបចំនៅឯ GAC ២០១៦ នេះ។ ការ្យនេះបង្ហាញពីកម្រិតនៃការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងនៅក្នុងវិស័យនេះ ក្នុងចំណោមអ្នកជំនាញកម្ពុជា ហើយទស្សនាវដ្តីសំណង់ និងអចលនទ្រព្យ ក៏ជាដៃគូប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់សន្និបាតនេះដែរ។
បើនិយាយពីទស្សនៈចំពោះស្ថាបត្យកម្ម លោក ហ៊ុន ចាន់សាន ប្រធានស្ថាបត្យករ Re-Edge Architecture + Design បានលើកឡើងថា ប្លង់មេនេះ គឺជាការចាប់ផ្តើមយ៉ាងល្អក្នុងការផ្តល់នូវគោលការណ៍ណែនាំដំបូងដល់ស្ថាបត្យករ អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ និងម្ចាស់អចលនទ្រព្យ អំពីប្រភេទនៃអគារដែលពួកគេអាចសាងសង់នៅក្នុងតំបន់ជាក់លាក់មួយ។ លោកបានថ្លែងផងដែរថា ភ្នំពេញអាចក្លាយជាកន្លែងគួរឱ្យទាក់ទាញខ្លាំង និងជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់អាជីវកម្ម និងការកំសាន្ត ព្រមទាំងជាទឹកដីសម្រាប់ការសាងសង់អគារ ប្រសិនបើភ្នំពេញត្រូវបានគ្រោងទុកបានត្រឹមត្រូវ។
នៅពេលដែលកិច្ចពិភាក្សានេះឈានទៅដល់ការពិភាក្សាពីផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការលុបបំបាត់ជំនន់ និងណែនាំតំបន់ច្បាស់លាស់នៅក្នុងទីក្រុងនេះក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំក្រោយ លោក គីម ហ៊ាង នាយកប្រតិបត្តិរបស់ Khmer Real Estate និងជាប្រធាន CVEA បានស្វាគមន៍ចំពោះគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ ប៉ុន្តែមានភាពមិនច្បាស់ថា តើយន្តការនេះនឹងមានប្រសិទ្ធិភាពដែរឬទេ ព្រោះថា ទីក្រុងភ្នំពេញត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅចំណុចប្រសព្វនៃផ្លូវទឹក។
ចំពោះបញ្ហាការកកស្ទះចរាចរណ៍ដែលកាន់តែមានសភាពអាក្រក់ឡើង លោក ហ៊ុន ចាន់សាន បានកត់សម្គាល់ឃើញថា តំបន់ដូចជាបឹងកេងកង១ ដែលមានប្រភេទអចលនទ្រព្យ និងអាជីវកម្មចម្រុះគ្នា បានទាក់ទាញចរាចរណ៍ជាច្រើនទៅក្នុងតំបន់នេះ ហើយជាលទ្ធផលគឺមានការកកស្ទះចរាចរណ៍។ លោកបានផ្ដល់អនុសាសន៍ឲ្យមានអនុវត្តប្លង់មេទីក្រុងដោយត្រឹមត្រូវ ដើម្បីគ្រប់គ្រងការអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យនៅតំបន់នីមួយៗ ព្រមជាមួយនឹងការធានាពីកន្លែងចតរថយន្តឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់តាមបណ្តោយផ្លូវ។ លោក Simon Griffiths នាយករងក្រុមហ៊ុន CBRE ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថាអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវតែអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យដោយមានកន្លែងចតរថយន្តគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីកុំឲ្យអ្នកបើកបរចតរថយន្តរបស់ពួកគេនៅតាមដងផ្លូវទៀត។ លើសពីនេះទៀត អាជ្ញាធរគួរហាមឃាត់អ្នកលក់ដូរ មិនឲ្យប្រើប្រាស់ និងបិទផ្លូវថ្មើរជើងក្នុងទីក្រុង ដើម្បីលើកទឹកចិត្តមនុស្សឲ្យធ្វើដំណើរដោយថ្មើរជើងច្រើនឡើង។
ជាមួយគ្នានេះដែរ ក៏មានការសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីផលប៉ះពាល់លើទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជានៃការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងជាពិសេសការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់មហាអំណាចចិន។
លោក Simon Griffiths ក៏បានទទួលស្គាល់បញ្ហាប្រឈមសម្រាប់និរន្តរភាពរយៈពេលវែងនៃទីផ្សារកម្ពុជា ប៉ុន្តែមានសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះអនាគតរយៈពេលខ្លី និងមធ្យមនៃទីផ្សារកម្ពុជា។ ផ្អែកតាមការសិក្សារបស់ក្រុមហ៊ុន CBRE តម្រូវការ និងការផ្គត់ផ្គង់អចលនទ្រព្យត្រូវបានគេផ្តោតលើទីផ្សារសាងសង់បូរី ទីតាំងការិយាល័យសម្រាប់ជួល សេវាកម្មអាផាតមិន និងការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្ម ដែលបានបង្ហាញសកម្មភាពក្លៀវក្លាខ្លាំងកាលពីឆ្នាំមុន។ លោក Griffiths បានព្យាករណ៍ថា ផលប៉ះពាល់ពីការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចនឹងមាននៅលើទីផ្សារខុនដូ ដែលមាន ៤០០០បន្ទប់ខុនដូត្រូវបានផ្គត់ផ្គង់ទៅក្នុងទីផ្សារនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងដែលមានគម្រោងជាច្រើនបន្ថែមទៀតមកលើបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយនៅក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំខាងមុខ។
លោកក៏បានថ្លែងផងដែរថា វាមានទាំងហានិភ័យ និងសក្តានុពលសម្រាប់អ្នកវិនិយោគរយៈពេលខ្លី ជាពិសេសអ្នកវិនិយោគមកពីក្រៅប្រទេស ប៉ុន្តែបញ្ហាទាំងនេះគឺមិនធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់វិនិយោគិនរយៈពេលវែង។ លោក Griffiths ក៏បានព្យាករណ៍ថា សេដ្ឋកិច្ចនឹងបន្តមានកំណើន ដោយសារមានគម្រោងអភិវឌ្ឍជាច្រើនដែលនឹងត្រូវបញ្ចប់នៅចន្លោះពេលនេះរហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៩ ហើយលោកនិយាយថា ខ្ញុំមើលឃើញមានចំណុចពិតប្រាកដដែលត្រូវធ្វើសម្រាប់អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ដែលពិតជាចង់ធ្វើការអភិវឌ្ឍអ្វីមួយនៅទីនេះ។
លោក គីម ហ៊ាង បាននិយាយថា អ្វីគ្រប់យ៉ាងអាស្រ័យលើថាតើប្រទេសកម្ពុជានឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងកំណើនអចលនទ្រព្យនាពេលបន្ទាប់។ ខណៈពេលដែលលោកបានទទួលស្គាល់ថាមានខុនដូចំនួន ២០០០០បន្ទប់ គឺវាច្រើនពេកសម្រាប់ទីផ្សារក្នុងស្រុក វាមិនមែនជាការផ្គត់ផ្គង់លើសសម្រាប់ឧស្សាហកម្មនេះនៅក្នុងតំបន់ទាំងមូលនោះទេ ជាពិសេសនៅពេលដែលវាត្រូវបានជម្រុញដោយអ្នកបញ្ជាទិញនៅក្រៅប្រទេស។ លោក គីម ហ៊ាង បានឲ្យយោបល់ដល់អ្នកដែលបានចូលរួមថា មិនគួរវិនិយោគលើអគារខុនដូច្រើនពេកនោះទេក្នុងពេលទិញអចលនទ្រព្យដំបូង គឺគួរតែផ្តោតលើការទិញផ្ទះវិញ បន្ទាប់មកស្វែងរកទិញដី ហើយចាំសម្លឹងមើលទៅលើការវិនិយោគលើខុនដូនេះ។
ការពិភាក្សាយ៉ាងរស់រវើកនេះ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលបានដឹងពីកំហុសរបស់ខ្លួននៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ។ បើតាមលោកបណ្ឌិត សុក ស៊ីផាន់ណា រាជរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នកំពុងធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់វិនិយោគ និងច្បាប់ស្តីពីតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស និងតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរី ដែលនឹងបើកឲ្យមានរំហូរធំមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យ ហើយលោកបានព្យាករណ៍ថា ខេត្តព្រះសីហនុនឹងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្មច្រើនបែបយ៉ាងសំខាន់ ហើយថាគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម នឹងជាកម្លាំងចលករមួយសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំខាងមុខ។
លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះគឺជាអនាគតរបស់ប្រទេសកម្ពុជានៅក្នុងឧស្សាហកម្មធុនធ្ងន់ និងការធ្វើសមាហរណកម្មឧស្សាហកម្មយ៉ាងល្អនៅក្នុងតំបន់។ កិច្ចការមួយដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងតែបន្តធ្វើយ៉ាងខ្លាំងនោះ គឺការលើកទឹកចិត្តជាច្រើនដល់អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ ដើម្បីធានាថាពួកគេនឹងសាងសង់តំបន់ឧស្សាហកម្មត្រឹមត្រូវ លោកបណ្ឌិតក៏រំពឹងផងដែរថា នឹងមានក្រុមហ៊ុនជប៉ុន និងចិនកាន់តែច្រើនចូលមកប្រកួតប្រជែងដើម្បីដណ្តើមឥទ្ធិពលនៅក្នុងទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជា ដែលតំណាងឲ្យកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងស្វាគមន៍ចំពោះការពិតដែលថាក្រុមហ៊ុនរបស់អាមេរិកកំពុងមកវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ សន្និបាតសកលអតីតនិស្សិតប្រចាំឆ្នាំលើកទី ៣ នឹងរៀបចំឡើងនៅខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧៕