ពន្ធលើអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា

• 10 ខែ​វិច្ឆិកា 2018
• ព័ត៌មានអចលនទ្រព្យ
• 9 មើល

ប្រទេសកម្ពុជាមានកំណើនយ៉ាងខ្លាំងក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យទាំងការអភិវឌ្ឍន៍អគារលំនៅដ្ឋាន និងការអភិវឌ្ឍន៍អគារពាណិជ្ជកម្ម។ កំណើននេះបាននាំឲ្យមានប្រែប្រួលទិដ្ឋភាពនៃប្រទេស ក៏ដូចជាទិដ្ឋភាពច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិទាក់ទងនឹងវិស័យអចលនទ្រព្យរួមទាំងច្បាប់ពន្ធដារ។ នៅក្នុងច្បាប់ពន្ធដារ ពាក្យថា «អចលនទ្រព្យ» មិនមែនកំណត់ត្រឹមតែដីប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏រួមបញ្ចូលទាំងផ្ទះ អគារ និងសំណង់ផ្សេងៗដែលសង់ភ្ជាប់នឹងដីនោះផងដែរ។ អចលនវត្ថុទាំងអស់ត្រូវគិតពន្ធប្រចាំឆ្នាំតាមអត្រា ០,១% តាមតម្លៃទីផ្សារ។ នៅពេលធ្វើការផ្ទេរអចលនទ្រព្យ អត្រាពន្ធ ៤% ត្រូវអនុវត្តចំពោះការចុះបញ្ជីអចលនទ្រព្យដែលរួមបញ្ចូលទាំងការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិលើអគារ ខុនដូ និងសំណង់ផ្សេងទៀត។

ពន្ធកាត់ទុក ១០% ត្រូវអនុវត្តចំពោះប្រាក់ចំណូលដែលទទួលបានពីការជួល ដែលពន្ធនេះត្រូវបានគណនាដោយផ្អែកលើកិច្ចសន្យាជួលរវាងភតិបតី (ម្ចាស់អចលនទ្រព្យ) និងភតិកៈ (អ្នកជួល)។ ប្រកាសចុះថ្ងៃទី០៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦ (សេចក្តីណែនាំលេខ ១៨៤១០) បានធ្វើការណែនាំអំពីកាតព្វកិច្ចអនុវត្តពន្ធកាត់ទុក (WHT) ចំពោះស្ថាប័នអចលនទ្រព្យដែលប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ការណែនាំរបស់ប្រកាសនេះគឺក្នុងគោលបំណងជៀសវាងការយកពន្ធពីរដងលើពន្ធកាត់ទុក។ ប្រសិនបើកម្មសិទ្ធិករនៃអចលនទ្រព្យចុះកិច្ចសន្យាជួលជាមួយស្ថាប័នអចលនទ្រព្យ ឬក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងអចលនទ្រព្យណាមួយនោះត្រូវបង់ពន្ធកាត់ទុក ១០% តែប្រសិនបើអចលនទ្រព្យត្រូវបានជួលបន្តនោះ នឹងត្រូវលើកលែងចំពោះការបង់ពន្ធកាត់ទុក១០% បន្ថែមទៀត។ ការលើកលែង និងពន្ធកាត់ទុកនេះ គឺអាស្រ័យលើកិច្ចសន្យាដែលចុះរវាងគូភាគី។

លើសពីនេះទៀត ការបង់ប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណេញ (ToP) ដែលត្រូវបង់ប្រចាំខែសម្រាប់ពន្ធលើប្រាក់ចំណេញតាមអត្រា ១% នៃផលរបរប្រចាំខែ គិតរួមបញ្ចូលទាំងពន្ធអាករទាំងអស់វៀលែងតែអាករលើតម្លៃបន្ថែម (VAT) ដែលសម្រេចបានក្នុងខែមុន គឺតម្រូវឱ្យបង់ជាប្រចាំខែ។ ការបង់ប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណេញនេះ អនុវត្តចំពោះអង្គភាពសាជីវកម្មទាំងអស់រួមទាំងស្ថាប័នអចលនទ្រព្យ។

ថ្មីៗនេះប្រទេសកម្ពុជាបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការជៀសវាងយកពន្ធត្រួតទ្វេដង ជាមួយបណ្តាប្រទេសនានាដូចជាសឹង្ហបុរី ថៃ ប្រ៊ុយណេ វៀតណាម និងចិន ដូច្នេះអត្ថប្រយោជន៍នៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះអាចទទួលបានសម្រាប់ប្រាក់ចំណូលពីអចលនទ្រព្យដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសទាំងនេះ និងដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រជាជាតិណាមួយនៃប្រទេសទាំងនេះ។ កម្ពុជាយកពន្ធ ២% លើដីមិនប្រើប្រាស់ រួមទាំងអគារបោះបង់ចោលដែលភ្ជាប់នឹងដីនោះ។

ជាមួយនិងការដាក់ចេញថ្មីៗនូវបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីតម្លៃនៃការផ្ទេរអចលនទ្រព្យ ដែលអនុវត្តចំពោះប្រតិបត្តិការអចលនទ្រព្យដែលស្ថិតក្នុងស្តង់ដារដែលភាគីនៃប្រតិបត្តិការមានភាពស្មើគ្នានោះ (Arm’s Length Standard) ប្រតិបត្តិការបែបនេះអាចរួមបញ្ចូលសេវាកម្មសម្រាប់អ្នកជួល ការចែករំលែកធនធាន ប្រតិបត្តិការជួល និងប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុ។ ខណៈដែលបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីតម្លៃផ្ទេរអចលនទ្រព្យគ្របដណ្តប់លើប្រតិបត្តិការរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធរវាងអង្គភាពកម្ពុជា និងក្រុមហ៊ុនបរទេស ក្នុងប្រកាសលេខ៩៨៦ របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ពាក្យ «ភាគីពាក់ព័ន្ធ« ត្រូវបានកំណត់ថា ជាប្រពន្ធ ឬប្តី ឬកូន ឬឪពុកម្តាយរបស់អ្នកជាប់ពន្ធ (immediate relative) ឬសហគ្រាសណាមួយដែលអ្នកជាប់ពន្ធគ្រប់គ្រងភាគហ៊ុន ២០% ឬច្រើនជាងនេះ។

តាមរយៈការប្រែប្រួលថ្មីៗទាំងនេះនៅក្នុងច្បាប់ពន្ធដារ និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាក់ព័ន្ធនឹងពន្ធដែលកំពុងត្រូវបានចរចារ គេអាចរំពឹងថារាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានឹងបន្តកែសម្រួលពន្ធទាក់ទងនឹងវិស័យអចលនទ្រព្យ។ ឧទាហរណ៍ ច្បាប់ពន្ធដារនៅកម្ពុជាមិនមានបទប្បញ្ញត្តិជាក់លាក់ដែលធ្វើការបែងចែកការកើនឡើងនៃតម្លៃមូលធន (Capital Gains) ក្នុងរយៈពេលវែង និងការកើនឡើងនៃតម្លៃមូលធនក្នុងរយៈពេលខ្លីឡើយ ប៉ុន្តែបទប្បញ្ញត្តិបែបនេះអាចនឹងត្រូវបានអនុម័តនាពេលខាងមុខដ៏ខ្លី។ ការប្រែប្រួលទាំងនេះក៏អាចនាំមកនូវឧបករណ៍វិនិយោគថ្មីៗជាច្រើនដូចជា REITs និងការបង្កើតការអនុគ្រោះពន្ធថ្មីផងដែរ។

• ច្បាប់ និងបញ្ញាត្តិ
• ច្បាប់ និងបញ្ញាត្តិ