តំណក់ប្រេងកម្ពុជា អាចជាច្រកចេញមួយ ពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដោយកូវីដ១៩?

• Proeksa Meas
• 8 ខែ​មិថុនា 2020
• Uncategorized @km
• 83 មើល

តើយើងអាចងើបចេញពីវិបត្តិនៅខាងមុខ បានយ៉ាងដូចម្តេច?

យើងនៅតែចាំបានថា របាយការណ៍របស់ធនាគារពិភពលោកព្យាករថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ នឹងថយចុះពីចន្លោះពី -១,១ ទៅ -២,៩% ហើយអត្រានៃភាពក្រីក្រ នឹងកើនឡើងដល់ចន្លោះពី ៣% ទៅ ១១% ។ តួលេខទាំងនេះ គឺគ្រប់គ្រាន់អាចឱ្យយើងមើលឃើញថា តើការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចនឹងមានភាពធ្ងន់ធ្ងរយ៉ាងដូចម្តេច ជាពិសេសភាពក្រីក្រ ដែលនឹងផ្តល់ភាពលំបាកជាងគេដល់ កម្មករកាត់ដេរ អ្នកធ្វើការតាមវិស័យទេសចរណ៍ និងសំណង់។

ចំពោះមុខពាក្យថា “ការគំរាមគំហែងដ៏ធំបំផុត” ដូចដែលធនាគារពិភពលោកបានហៅបែបនេះ មានប្រភពគំនិតផ្សេងៗគ្នា ដែលបានពិភាក្សាលើសមត្ថភាពរបស់កម្ពុជាក្នុងការស្តារសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ដែលពឹងផ្អែកជាចំបងទៅលើវិស័យទេសចរណ៍ ការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ និងប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេស ( SEA Operation ) របស់វិនិយោគដោយផ្ទាល់ពីបរទេសដូច្នេះនោះ។

ខណៈទស្សនៈមួយចំនួនរួមទាំងកិច្ចប្រជុំចុងក្រោយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាទេសចរណ៍មេគង្គ (MeTAG) ដែលបានប្រារព្ធកាលពីខែមុនផង បានលើកឡើងថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមានក្តីសង្ឃឹមចំពោះការវិលត្រឡប់របស់ទេសចរចិននោះ ធនាគារពិភពលោកបានផ្តល់អនុសាសន៍នូវជម្រើសគោលនយោបាយមួយចំនួនដើម្បីអនុវត្ត។ ហើយអនុសាសន៍ទាំងនោះ ផ្តោតជាសំខាន់លើការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងការពង្រឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច។

“ប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចបើកចំហខ្ពស់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម ប៉ុន្តែក៏ជាប្រទេសមួយដែលមានមូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ចតូចចង្អៀត ដែលមានជម្រើសងើបឡើងវិញតិចតួច” ប្រសាសន៍លោកស្រី Tamesis អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកនិវាសនដ្ឋានរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។​

នៅក្នុងន័យថា ជម្រើសថយក្រោយតិចតួចទាំងនេះ តើជម្រើសអ្វីដែលល្អបំផុតដែលកម្ពុជាគួរតែជ្រើសរើស?

ពឹងផ្អែកលើក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចធំ ៗ ទាំងបីរបស់ប្រទេសក្នុងការស្តារឡើងវិញ?

ការប៉ះទង្គិចនេះ កំពុងដាក់សម្ពាធខ្លាំងដល់ឆ្អឹងខ្នងសេដ្ឋកិច្ចប្រទេស រហូតដល់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញមិនអាចបដិសេធនូវការពិតដែលថាប្រទេសនេះ មិនអាចពឹងផ្អែកលើប្រភពចំណូលបរទេសតែម្យ៉ាងទៀតឡើយ។

យើងដឹងហើយថា វិស័យទាំង ៣ គឺការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ ទេសចរណ៍ និងសំណង់ គឺជាឆ្អឹងខ្នងដែលមានជិត ៤០% នៃការងារទាំងអស់។ វាពិបាកក្នុងការស្រម៉ៃថា តើវិស័យទាំងបីអាចបន្តសន្ទុះរបស់ខ្លួនដូចដែលវាធ្លាប់មានកាលពីមុនកូវីដ១៩ បានអត់ ព្រោះភាគច្រើននៃវិស័យទាំងនេះ សុទ្ធតែពឹងលើប្រភពចំណូលពីបរទេស។

និយាយអំពីវិស័យសំណង់ ប្រភពវិនិយោគសំខាន់ក្នុងវិស័យនេះ គឺបានមកពីប្រភពប្រាក់កម្ចីផ្ទេរប្រាក់បរទេស និងការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសដែលនៅតែប្រឈមនឹងហានិភ័យបន្ថែមជាមួយនឹងប្រាក់កម្ចីមិនធ្វើកំណែទម្រង់ ខណៈធនាគារពិភពលោកដាក់ប្រាក់កម្ចីកើនឡើងដែលបណ្តាលឱ្យមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យ។ ការពិតមួយទៀតគឺការធ្លាក់ចុះប្រចាំឆ្នាំ ៤៧ ភាគរយនៃការនាំចូលដែកថែបក្នុងរយៈពេលពីរខែដំបូងនៃឆ្នាំ ២០២០ គឺត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាវិស័យនេះមិនអាចត្រូវបានគ្រប់គ្រងឡើងវិញទេបន្ទាប់ពីវីរុសនេះបានបាត់បង់។

ប្រភពចំណូលបរទេសផ្សេងទៀត គឺការផ្ទេរប្រាក់តាមរយៈពលករបញ្ជូនប្រាក់មកក្នុងស្រុកវិញ ដែលស្មើនឹង ៥,៩ ភាគរយនៃផ.ស.សរបស់កម្ពុជា។ ទោះយ៉ាងណា ធនាគារពិភពលោក ក៏បានព្យាករថា ការបញ្ជូនប្រាក់ពីក្រៅក៏នឹងធ្លាក់ចុះ ១៣ ភាគរយនៅឆ្នាំនេះ នៅទូទាំងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

តើតំណក់ប្រេងដំបូង អាចជាដំណោះស្រាយមួយ សម្រាប់ស្តារសេដ្ឋកិច្ចពីវិបត្តិនេះដែរ ឬទេ?

ទោះយ៉ាងណា តំណក់ប្រេងលើកដំបូង ដែលកម្ពុជា បានរង់ចាំអស់រយៈពេលជាយូរមកហើយ អាចជាជម្រើសមួយក្នុងចំណោមជម្រើសល្អបំផុត ក្រៅពីអនុសាសន៍សេណារីយ៉ូនៃគោលនយោបាយដែលបានលើកឡើង។ មានហេតុផលមួយចំនួន សម្រាប់គាំទ្រអំណះអំណាងនេះ៖

ដើម្បីលក់ប្រេងដំបូងរបស់លោកស្រី ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាមធ្យោបាយងាយស្រួលបំផុតរបស់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ក្នុងការគេចចេញពីភាពក្រីក្រ ដែលនឹងងើបឡើងវិញ ក្នុងអត្រាមួយគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ដូចធនាគារពិភពលោកបានព្យាករទុក។ ជាមួយនឹងចំណូលប្រេងរាប់ពាន់លានដុល្លារ យ៉ាងហោចណាស់ ក៏អាចជួយប៉ះប៉ូវការគ្រាំគ្រាសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសដោយសារវិបត្តិនេះបានខ្លះដែរ។ ហើយក៏អាចយកមកប្រើ ដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗទៀត ឱ្យបានលឿនជាងមុនផងដែរ។

ផលប្រយោជន៍ទី ២ រដ្ឋាភិបាលអាចប្រើឱកាសប្រេងនេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់គុណវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីកែលម្អតម្លាភាពស្ថាប័ន ដើម្បីជាការឆ្លើយតបទៅនឹង ការលើកឡើងរបស់បរមតិមួយចំនួន នៅក្នុងសន្ទស្សន៍នៃការយល់ឃើញអំពីស្ថានភាពតម្លាភាព របស់អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ។ ហេតុដូច្នេះហើយ នៅក្នុងវិបត្តិកូវីដ ១៩ អាចមានឱកាសមួយ ភ្ជាប់ជាមួយនឹងការសន្យាប្រេងរបស់កម្ពុជា ដើម្បីរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័នសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយឡើងវិញ ក៏ថាបាន។

ទោះយ៉ាងណាក្តី កត្តាប្រឈមមួយចំពោះ ឱកាសនេះ នោះគឺថា មេរោគនេះ ក៏បានវាយលុកទីផ្សារប្រេងផងដែរ។ តម្លៃប្រេងត្រូវបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ដល់ជិត ២០ ដុល្លារ ក្នុងមួយបារ៉ែល នៅពាក់កណ្តាលខែមេសា។ តែវាត្រូវបានគេព្យាករថា នឹងស្ទុះឡើងដល់ប្រហែល ៥០ ដុល្លារ ឬ ៦០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលខណៈ ដោយសារអង្គការ OPEC និងសម្ព័ន្ធមិត្តបានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការទម្លាក់ការផលិតប្រេងឆៅរបស់ខ្លួន ឲ្យ មកនៅត្រឹម ៩,៧ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ (ប៊ីបឌី) ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី ១ ឧសភា មក។

ប្រសិនបើក្តីសុបិនប្រេង នៅតែអាចក្លាយជាការពិតបាន នោះតំណក់ប្រេងលើកដំបូង ដែលគ្រោងថានឹងធ្លាក់ចុះ ត្រឹមពាក់កណ្តាល ឆ្នាំ ២០២០ ដូចដែលបានសន្យាកាលពីមុននោះ នឹងអាចជួយកាត់បន្ថយ      “ឱនភាពចរន្តសេដ្ឋកិច្ច” របស់កម្ពុជា ដែលមានកម្រិតដល់ទៅប្រហែល ១៦% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបក្នុងមួយឆ្នាំ (នាំចូល ខ្ពស់ជាងនាំចេញ ១៦%)។ គួរកត់សម្គាល់ថា តំណក់ប្រេងដំបូង ត្រូវបានលើកយកទៅពិភាក្សា និង វាយតម្លៃបន្ត ចំពោះរឿងនេះ ក្រោយកូវីដ ១៩ បានបញ្ចប់ ដោយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលប្រហែលមួយខែមុន៕

(អានបន្ថែម)